پورتال معاونت بهداشت - دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی فسا

tech 2

بهداشت روان

اختلال شدید روانی

اختلالات شدید روانی حالت غیر طبیعی در رفتار و گفتار و ظاهر بیمار است که گروهی از مردم به آن جنون می گویند. اختلال شدید روانی بیشتر در افراد بالای 15 سال دیده میشود، گاه تدریجی و گاه ناگهانی شروع می شود ودلیل آن بیماری واختلال در کار مغز است. اکثر این بیماران نمی دانند که بیمارند، بنابراین به پزشک مراجعه نمی کنند و توصیه های درمانی را هم نمی پذیرند. فرد آموزش دیده می تواند با مشاهده حالات و رفتار دیگران و یا پرسش از خانواده  این بیماران را شناسایی نماید. به دنبال بیماریابی لازم است بیمار به پزشک ارجاع شود، اما قبل از ارجاع و در همه مواردی که بااینگونه بیماران برخورد می شود لازم است نکاتی را به منظور ارتباط بهتر و موفقیت در ارجاع، پیگیری و درمان بکار گرفت:

  • سعی شود همیشه با این گونه بیماران با صداقت و صمیمیت برخورد شود. با علاقمندی به درددل و مشکل آنان و خانواده شان گوش کرده و سعی شود اعتماد آنان را جلب و راضی نماید که برای مشاوره به پزشک مراجعه کند.
  • بیمار و همراهانشان را مورد حمایت،محبت ، احترام و راهنمایی قرار دهد. مثلاً مواظب باشد به بیمار توهین نشده، چیزی بهدروغ به او گفته نشود، او را کتک نزنند،مسخره نکنند و از کار یا مدرسه اخراج نکنند.
  • اگر حالت بیمار شدید است اورا ارجاع فوری واگرنه ارجاع غیر فوری دهند.
  • اگر بیمار یا خانواده او به تنهایی قادر به مراجعه به پزشک نیستند از دیگران کمک گرفته شود.
  • گاه خانواده ها بدون رضایت پزشک اصرار به بستری نمودن بیمار خود دارند. به آنان گفته شود درمان سرپایی خیلی مفیدتر از درمان بستری است.
  • در مواردی که بیمار پرخاشگری و تحریکات عصبی دارد و احتمال دارد به خود یا به دیگران صدمه بزند می توان برای انتقال او از مامورین انتظامی، افراد نیرومند و نیز وسیله نقلیه و آمبولانس کمک گرفت.
  • اختلال شدید روانی در حالت شدید 3 تا 6 روز پس از ارجاع به پیگیری نیاز دارد، اما پس از کنترل بیماری  و در حالات کنترل بیماری تنها ماهی یکبار لازم است پیگیری شود . پیگیری این بیماران بسته به نظرپزشک حداقل یک سال و گاه تا سالهای طولانی ادامه دارد.

اختلال خفیف روانی

  •  اختلال خفیف روانی اختلالاتی است که به زبان مردم عادی ناراحتی عصبی یا ناراحتی اعصاب گفته می شود. این بیماران نشانه هایی ماننداضطراب، بی قراری، بی اشتهایی ،افسردگی، وسواس، عصبانیت، پرخاشگری و دردهای پراکنده بدنی بدون وجود بیماری جسمی دارند. این نشانه ها ماهها و سالها ادامه داشته ، گاه با کاهش یا افزایش مشکلات روزمره  و فشارهای خانوادگی  و اجتماعی کاهش یا افزایش می یابند.
  • هر گاه بیماری مراجعه کرد و از شکایات و نشانه های این بیماری در رنج بود می توان وی را مدتی آموزش بهداشت روان داده و اگر بهبودی پیدا نکرد به پزشک ارجاع غیر فوری داد. اگر فردی اقدام به خودکشی کرد چه افسردگی خفیف و چه افسردگی شدید داشته باشد باید ارجاع فوری شده و پیگیری ماهیانه شود.
  • کوشش شود با آرامش و احترام به خوبی به درددل و گله کسانی که مشکل یا توقعی دارند گوش داده شود، حتی اگر مشکلات آنان ارتباطی به شما نداشته باشد و یا راه حلی به نظر شما نرسد. از این راه هم ناراحتی عصبی بیمار کم می شود و هم می توان عواملی که در خانواده یا اجتماع ناراحتی وی را ایجاد یا تشدید کرده اند پیدا کرد.
  • راه حل های مختلف حل مشکلات را با هم به بحث و مشاوره بگذارید.اگر اجازه دادند با بزرگترها ودیگران نیز به مشاوره بنشینید،زیرا که با مشورت بسیاری از مشکلات حل می شود اما از پنهان کردن هیچ مشکلی حل نمی شود.
  • به آنان اطمینان و آرامش دهید، بگویید که این ناراحتی چندان نگران کننده نیست ، خیلی ها چنین مشکلاتی دارند . گذشت زمان،صبر و سرگرم شدن با کار و زندگی روزمره گشایش در کار ها و راحتی به دنبال دارد.

صرع

 صرع یک حالت تکراری حمله تشنج است که مردم به آن حمله یا غش نیز می گویند.صرع بدلیل اختلال در کار سلولهای مغزی بروز می کند و اگر حملات تشنجی درمان نشود ممکن است با هر حمله سلولهای بیشتری در مغز از بین برود و صرع تا پایان عمر ادامه داشته باشد.

در هنگام تشنج بزرگ صرعی بیمار به زمین می افتد، بیهوش می شود، حرکات تشنجی تکراری و غیر ارادی در دستها و پاها پیدا می کند، کف در دهانشان جمع شده  و صورتش کبود می شود.

حمله تشنج بزرگ حدود 5 دقیقه طول می کشد ،به دنبال آن بیمار به تدریج به هوش می آید، حالت خواب آلودگی، گیجی و کوفتگی پیدا می کند و گاه زبان و بدنش خراشیده و زخمی می شود.

عارضه خطرناکتر حملات صرعی بزرگ سقوط از ارتفاع و در گودال، خفگی در آب، سوختن با آتش و مواد سوزاننده و تصادف با وسایل نقلیه است.

عقب ماندگی ذهنی

عقب ماندگی ذهنی یک بیماری مغزی است که سن عقلی روانی فرد ازسن زمانی او عقب مانده و کمتر است . در این بیماری ممکن است کودکی 10 سال داشته باشد،یعنی سن زمانی او 10سال باشد، ولی از نظر عقلی و روانی مانند کودکان 5 ساله باشد. بنابراین این کودک 5 سال عقب ماندگی ذهنی دارد. می توان گفت هوش این کودک به اندازه هوش کودکان 5 ساله است. این بیماری از ابتدا و پس از کودکی شروع می شود وعلت آسیب رسیدن به مغز کودک در دوران بارداری،حین زایمان و یا پس از تولد و در دوران کودکی است.

آسیب رسیدن به مغز گاه باعث فلج و گاه باعث کندی رشد روانی و حرکتی کودک می شود. همچنانکه فلج مغزی کودکان قابل دیدن است، کندی رشد روانی - حرکتی را نیز می توان مشاهده کرد و از طریق جاده رشد روانی- حرکتی و آزمایش هوش اندازه گیری نمود. آزمایش هوش توسط روانشناسان صورت می گیرد .