پورتال معاونت بهداشت - دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی فسا

tech 2

معاونت بهداشت - دانشگاه علوم پزشکی فسا

وبا

مقدمه:

بیماری وبا یکی از قدیمی ترین و شناخته شده ترین بیماری واگیردار عفونی در طول تاریخ به شمارمی رود که فقط در انسان ایجاد شده وعده کثیری از انسان ها رابه هلاکت رسانده است و به عنوان یکی از معضلات مهم بهداشتی در سراسرجهان به قوت خود باقی مانده است.

وبا(کلرا) نوعی بیماری حاد اسهالی است که این بیماری د راثر تولید و تجمع سم باکتری ویبریوکلرا  در روده باریک ایجاد می شود و در اکثر موارد باعث ازدست رفتن سریع آب و الکترولیت های بدن از طریق روده می گردد و در صورتی که درمان نشود باعث شوک وسرانجام منجر به مرگ می شود .

درحدود۸۰%بیماران مبتلا به وبا بدون علامت هستند و فقط۲۰% افراد مبتلا به وبا دچار اسهال حاد آبکی  می شوند.و از این تعداد ۱0%  دچار اسهال آبکی شدید همراه با استفراغ می شوند.

میزان کشندگی بیماری در بیماران درمان نشده ممکن است به ۳۰تا۵۰ درصد برسد. که با درمان درست و به موقع می توان میزان کشندگی را در زیر ۱% نگاه داشت.

وبا معمولاً از طریق آلودگی آب و غذا به مواد مدفوعی منتقل می شود و یک خطر همیشگی برای بسیاری از کشورهای جهان است.

در ایران نخستین همه گیری در سال ۱۳۴۴ اتفاق افتاد و تا به حال ۹ بار همه گیری کشوری رخ داده است اما ابتلا به این بیماری به صورت تک گیر همه ساله در اکثر استان های کشور گزارش شده است و در ده سال گذشته تعداد موارد مبتلا به وبا 12224 مورد وموارد مرگ ناشی از وبا 153 مورد بوده است. هم اکنون در مسافرت به همه استانها بخصوص استان های هم مرز با کشورهای پاکستان، افغانستان و عراق و نیز سفر به این کشورها باید مراقبتهای بهداشتی ویژه ای را رعایت کرد.

محل های پر خطر کشور از نظر ابتلا به وبا

مناطقی که آب آشامیدنی سالم در دسترس ندارد، مناطقی که فاضلاب، زباله و  فضولات حیوانی بصورت غیر بهداشتی دفع می شوند، در محل هایی که بهداشت فردی رعایت نمی شود در زمان بروز سیل و حوادث طبیعی در اثر از بین رفتن شبکه های آبرسانی، امکان ابتلا و انتقال به بیماری وبا بیشتر می شود.

گروه خونی Oبیشتر مبتلا می شود، سن، اسیدیته معده، عدم رعایت بهداشت فردی و پادتن های موجود در شیر مادر عوامل فردی مستعد کننده و مسافرت، بی سوادی، فقر وعدم رعایت بهداشت عمومی عوامل اجتماعی مستعد کننده ابتلا به وبا است.

شایعترین منابع بیماری وبا:

آب آشامیدنی که توسط مدفوع  یا دست آلوده به مدفوع آلوده شده باشد، سبزیجات برگ دار که با آب آلوده آبیاری و یا شسته شده باشد، غذاهای آلوده و غذاهای تهیه شده از آبزیانی که از آب های آلوده گرفته شده اند به صورت خام و یا نیمه پخته، شایعترین منابع شیوع بیماری وبا هستند.

راههای پیشگیری از وبا

مهمترین نکته در پیشگیری از وبا سالم سازی آب به روش های جوشاندن آب، ضد عفونی با محلول یا قرص کلر و استفاده از نور خورشید و استفاده از آبلیمو ( یک قاشق مرباخوری در یک لیتر ) است. منظور از آب سالم آبی است که بو، رنگ و آلودگی های زیان بخش میکروبی و مواد سمی نداشته باشد و در عین حال مواد معدنی و آلی موجود در آن از حد مجاز تجاوز نکند. برای پیشگیری از وبا همیشه باید میوه های خام و ظروف آشپزی را با آب پاکیزه شست، آب هایی را که از رودخانه ها و سدها برداشت می شود هر چند پاک به نظر می رسد، باید ضد عفونی شوند. شستن دست ها قبل از آماده کردن و خوردن غذا، قبل از غذا دادن به بچه ها و قبل از دست زدن به آب آشامیدنی و بعد از استفاده از دستشویی و توالت نباید فراموش شود. جلوگیری از بازی کودکان دراستخر آب های کثیف یا محل تجمع آب های راکد و نیز محافظت آب و غذای مصرفی از آلودگی و تماس حشرات، نگهداری زباله در کیسه های مخصوص زباله و دفع در محل مناسب از دیگر راههای پیشگیری از وباست. توجه به نکات دیگری همچون خودداری از مصرف بستنی های سنتی و شیرینی های خامه ای در فصل تابستان، استفاده ازشیر و فرآورده های لبنی پاستوریزه، استفاده از آب سالم در شستشو و طبخ مواد غذایی، توجه به تابلوهای هشدار دهنده و مشخص کننده آب آشامیدنی در پارکها، دقت در تهیه بهداشتی سالادهای فصل در ساندویچ ها و رستورانها و کوتاه و تمیز نمودن ناخن ها، به همراه داشتن آب و غذای سالم هنگام سفر یا استفاده از نوشیدنی ها و غذاها با بسته بندی مطمئن درپیشگیری از وبا نقش بسیار موثری دارد.

دوره کمون وسرایت بیماری: دوره کمون بیماری چند ساعت تاچند روز و به طور معمول در حدود ۳-۲ روز است. بعد از طی دوره کمون۱۲ساعته تا ۶ روزه، اکثر موارد وبا بصورت بدون علامت یا با علایم بالینی مختصری تظاهر می نماید. به طوری که به ازای هریک مورد بیمار مبتلا به وبای التوردارای علامت در حدود ۱۰۰-۲۰ مورد بدون علامت حادث می گردد.

راه های انتقال بیماری وبا:

انتقال بیماری از طرق مستقیم و غیر مستقیم صورت می گیرد.

از طریق تماس مستقیم دست با مدفوع و استفراغ فردبیمارو یا جابجایی وسایل و لوازم آلوده بیماروبایی

از طریق تماس غیرمستقیم:

  • خوردن آب و غذای آلوده
  • خوردن سبزی ومیوه که با آب آلوده شسته شده اند.
  • شستشوی لباس و ظروف غذا در آب های الوده
  • استحمام و شنا در آب های آلوده