پورتال معاونت بهداشت - دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی فسا

tech 2

معاونت بهداشت - دانشگاه علوم پزشکی فسا

بیماری کم کاری مادرزادی تیروئید

کم کاری مادرزادی تیروئید یکی از علل مهم قابل پیشگیر عقب افتادگی ذهنی در نوزادان است . درصورت وجود کم کاری تیروئید در جنین ، اختلالاتی در ارگانهای مهم از جمله سیستم عصبی مرکزی و اسکلتی ایجاد می شود ، اما اغلب نوزادان در بدو تولدکاملاٌ طبیعی هستند . دلیل این امر آن است که حدود یک سوم تیروکسین ( T4 ) مادری از طریق بند ناف به جنین انتقال یافته و از بروز علائم بالینی در جنین جلوگیری می کند.

معیارهای تشخیصی

  • علائم و نشانه های بالینی تقریباً همگی غیر قابل اعتمادند،بهمین جهت از آزمایشات غربالگری برای تشخیص زودرس بیماری استفاده می شود .
  • برای این منظور آزمایشات TSH ، T4 مناسبند.
  • حساسیت آزمون TSH بالاتر است.
  • در دوران نوزادی (1-4 هفته اول) این مقادیر پیشنهاد کننده هیپوتیروئیدی نوزادان است:

TSH≥10mU/L

T4<6.5/dl

تاریخچه غربالگری

اولین بار درایران : دکتر عزیزی و همکاران(1366)

شروع مجدد برنامه : سال1376

علت پیشگیری و غربالگری

  • تعیین شیوع دقیق هیپوتیروئیدی نوزادان
  • تشخیص سریعتر و پیشگیری عوارض
  • در دسترس بودن آزمونهای غربالگری حساس و اختصاصی برای تشخیص بیماری
  • درمان آسان و مؤثر درصورت تشخیص زودرس
  • صرفه اقتصادی
  • انواع غربالگری
  •  نمونه گیری از پاشنه پا

اپیدمیولوژی

اطلاعات موجود بیشتر از کشورهایی است که غربالگری در آنها صورت پذیرفته است:

اروپا: 1 در 3801 تولد

کل دنیا: 1 در 3000 تا 4000 تولد

ایران: 1 در 914 تولد

هزینه های اقتصادی

هزینه یک کودک هیپوتیروئیدی درمان نشده در طول عمر او برابر 330000 دلار برآورد شده است.

به ازاء هزینه هر نوزاد هیپوتیروئیدی شناسایی شده 93 هزار دلار ارز ذخیره خواهد شد.

نسبت سود به هزینه غربالگری هیپوتیروئیدی نوزادان در مقایسه با عدم انجام آن 10 به 1 است.

اتیولوژی

  1. هیپوتیروئیدی گذرای نوزادان
  2.  هیپوتیروئیدی دائمی نوزادان

مرکزی

اولیه

دیسژنزی تیروئید (1 در 4000 تولد)

دیس هورمونوژنزی ( 1 در 30000 تولد)

هیپوتیروئیدی گذرا در نوزادان

  1.  شایعترین علت آن کمبود ید است
  2.  مصرف خارجی یدمثل مصرف بتادین روی پوست نوزادان یا مادران در دوران پری ناتال
  3.  استفاده از ماده حاجب
  4.  استفاده از داروهای حاوی ید مثل اکسپکتورانت
  5.  عبور داروهای ضد تیروئید از جفت
  6.  عبور داروهای ضد گیرنده تیروتروپین و مصرف گواتروژن ها در حاملگی

با توجه به پژوهش های انجام شده در اصفهان ، تهران و شیراز میانگین بروز کم کاری مادرزادی تیروئید در کشور یک هزارم تخمین زده شده است .

در راستای پوشش کامل غربالگری نوزادان از نظر کمبود مادرزادی تیروئیددسترسی به آمار کلی با مسئولین زایشگاه و بیمارستان های سطح شهر ، ثبت احوال مذاکره بعمل آمد و آمار متولدین از سطح شهر و روستا در حال جمع آوری است.

برای حصول به نتایج کامل نیاز به همکاری مراکز بهداشتی درمانی روستایی ، بیمارستان ها و بهداشت خانواده استان خواهد بود . آمار بیماران شناسائی شده و مشکوک و تعداد کل افراد غربالگری شده از آزمایشگاه رفرانس در پیرا پزشکی اخذ خواهد شد .

دريافت برنامه كشوري