پورتال معاونت بهداشت - دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی فسا

tech 2

معاونت بهداشت - دانشگاه علوم پزشکی فسا

مقدمه:

سوانح و حوادث یک موضوع روز و مهم سلامت عمومی بوده و به طرز نامتناسبی گروه آسیب پذر به خصوص قشر فقیر را تحت تاثیر قرار می دهد. بیش از نیمی از افرادی که بخصوص در حوادث ترافیکی می میرند بین 45- 15 ساله بوده و اغلب آنان نان آور خانه محسوب می شوند. هیچ کشوری از این عارضه که بخصوص قشر جوان را در گیر می کند مستثنی نیست.

در سال 2002 آسیب های ناشی از سوانح و حوادث در جهان حدود 5 میلیون مرگ را به دنبال داشت و میزان بروز مرگ ناشی از آن 7/83 در صد هزار نفر جمعیت گزارش شده است. آسیب های ناشی از سوانح و حوادث در سال 2002 حدود 9 در صد علل کل مرگ و میر ها و 2 درصد بار بیماری های را به خود اختصاص داده است. در سال 2002 میزان بروز مرگ ناشی از سوانح و حوادث در منطقه مدیترانه شرقی 9/69 در صد هزار نفر جمعیت بوده که در مقایسه با آمار جهانی کمتر است و این روند در ایران که روزانه 300 مورد مرگ رخ می دهد و 130-120 نفر از آنها ناشی از حوادث می باشد حدود 62 در صدهزار نفر می باشد .

الگوي پيشگيري از حوادث در قالب جامعه ايمن ، بعنوان الگويي مبتني بر همكاري بين بخشي و مشاركت كليه بخش هاي توسعه¬اي و سازمانهاي متولي مورد قبول سازمان جهاني بهداشت است به طوریکه در اين رویکرد مداخلات جامعه محور (Community based ) و مبتني بر حل مشكلات جامعه (Solution oriented ) طراحي و با مشاركت مردم (بعنوان ذينفعان اصلي) به مرحله اجرا گذاشته مي¬شود .در جامعه ایمن تمام مردم ، مسئولين و ارگانهاي دولتي و غيردولتي باید به وظايف خود واقف باشند و مسئولانه در جهت دستيابي به جامعه مورد نظر گام بردارند و برآيند اقداماتيکه صورت مي گيرد همسو و هماهنگ و در راستاي اهداف تعيين شده باشد.يك تيم متشكل از نمايندگان تمام نهادهاي مسئول در سطح يك شهرستان با همفكري وهمكاري نزديك و با جلب مشارکت مردم و رياست فرماندار مسئول تأمين و حفظ ايمني مردم خواهند بود و جامعه اي ايجاد خواهند نمودکه حوادث در آن به صفريا حداقل ممكن برسد.

شاخص هاي جامعه ايمن :

  1. ايجاد تشكيلاتي بر اساس مشاركت و همكاري بين بخشي كه هر كدام از بخش ها مسئوليت جامعه ايمن را در حوزه اختيارات خود قبول كنند.
  2.  جود برنامه هايي مستمر و درازمدت كه هر دو جنس و تمام سنين و محيط هاي مختلف را تحت پوشش قرار دهد .
  3.  جود برنامه هايي كه هدفشان ارتقاء ايمني گروههاي در معرض خطر باشد.
  4.  وجود برنامه هايي كه تعداد موارد و علت حوادث را ثبت و مستند سازي كند.
  5.  وجود نظام ارزشيابي برنامه
  6. شركت مداوم و به موقع در شبكه بين المللي جامعه ايمن

چالش‌های عمده:

عملياتي نگرديدن آئين نامه مدیریت ایمنی حمل و نقل و سوانح رانندگی هيئت دولت.

  1.  نبود برنامه استراتژیک مناسب در سطح ملی و استانی، مشخص نبودن وSMART نبودن اهداف و استراتژی‌های برنامه
  2.  نبود برنامه پایش و ارزشیابی برنامه و عدم پیگیری و نظارت برنامه از طرف مسئولین رده بالای کشوری
  3.  ضعف هماهنگی بین‌بخشی در سطح ملی و به تبع آن در سطح استانی و شهرستانی و ضعیف بودن کانال‌های ارتباطی سازمان‌های درگیر در امر پیشگیری از سوانح و حوادث
  4.  تناوب تشکیل جلسات شورای سلامت و کمیته جامعه ایمن در سطح استان و شهرستانها بطور شفاف به استانداری‌ها و فرمانداری‌ها ابلاغ و لزوم رعایت آن و شرکت کلیه اعضاء مورد تاکید قرار گیرد.
  5.  عدم وجود برنامه HIS قوی در بیمارستانها و به تبع آن مشکلات فراوان ناشی از ثبت و گزارش مصدومین
  6.  وجود کارهای موازی و تکراری در درون وزارتخانه و حتی مرکز اورژانس از جمله ثبت مصدومین و حوادث چهارشنبه آخر سال و ضعف هماهنگی‌های درون‌بخشی
  7.  کمبود نیروی انسانی ماهر در مراکز بهداشت شهرستان‌ها
  8.  کمبود اعتبار و عدم تخصیص اعتبار کافی در برنامه پیشگیری از حوادث در سطح مراکز بهداشت استان‌ها
  9.  معمولا فعالیت‌های مربوط به پیشگیری از حوادث چهارشنبه‌سوري بسیار دیر هنگام و نزدیک چهارشنبه آخر سال که فرصت هماهنگی و اجرای برنامه وجود ندارد ارسال می‌گردد.
  10.  عدم وجود سیستم یکپارچه اورژانس در کشور
  11.  توجه به نظام آموزش عالی در زمینه پیشگیری از حوادث و تربیت نیروی متخصص در سطح کارشناسی ارشد و دکتری

اهداف برنامه:

هدف كلي:

پيشگيري از آسيب هاي ناشي از حوادث و ارتقاء ايمني

اهداف اختصاصي:

  1. كاهش وقوع آسيب هاي ناشي از حوادث
  2.  كاهش ميزان مرگ و مير ناشي از آسيب هاي ناشي از حوادث
  3. كاهش ميزان معلوليت ها و اسيب هاي ناشي از حوادث

هدف كاربردي:

تعيين اولويت ههاي حادثه(حوادث) جهت مداخله در جوامع

استراتژی های برنامه

  1.  پیشگیری از حوادث خانگی روستایی (ارتقاء ایمنی منازل روستایی)
  2.  پیشگیری از حوادث خانگی شهری (ارتقاء ایمنی منازل شهری)
  3.  پیشگیری از مسمومیت با منواکسید کربن (ارتقاء ایمنی مسمومیت با منواکسید کربن)
  4. پیشگیری از حوادث ترافیکی (ارتقاء ایمنی حوادث ترافیکی)
  5. پیشگیری از سوانح و حوادث بر مبنای مدل جامعه ایمن