پورتال معاونت بهداشت - دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی فسا

tech

اخبار

آرشیو اخبار

پوكي استخوان عارضه‌اي است كه با بالا رفتن سن به وجود مي‌آيد، در نتيجه از استحكام بافت و املاح استخواني كم شده و از مقاومت آن كاسته مي‌شود. استخوان انسان در دوران كودكي از  خاصيت ارتجاعي برخوردار است و تحمل فشار زياد را دارد و به تدريج سفت و محكم مي‌شود، اين مسئله در سن 20 سالگي به اوج خود مي‌رسد و بين سن 20 تا 35 سالگي استحكام استخوان‌ها به همان قوت باقي مي‌ماند. 
اما از اين سن به بعد به تدريج و با سرعتي كم، از تراكم استخوان‌ها كم شده و با بالارفتن سن پوك مي‌شوند. در زنان بعد از سن يائسگي به علت توقف ترشح هورمون‌هاي زنانه و نقش مهم اين هورمون‌ها در استحكام استخوان‌ها، شيوع پوكي استخوان زيادتر مي‌شود. 
به طور تقريبي و با احتمال زياد همه ما در معرض پديده ناخوشايند پوكي استخوان قرار داريم. شيوع بيماري پوكي استخوان در زنان بيشتر از مردان است و شكستگي ناشي از اين بيماري در زنان 4 برابر مردان است. 

اين بيماري معمولا اگر تشخيص داده نشده و درمان نشود ممكن است بدون بروز هيچگونه علائمي پيشرفت كرده و باعث خميدگي ، قوز ستون فقرات و كوتاهي قد شود و يا اينكه بيمار به علت درد ناشي از شكستگي استخوانها بخصوص ران ، مهره ها و  مچ دست به پزشك مراجعه كند .

 ا زطرف سازمان بهداشت جهاني پوكي استخوان بعد از سرطان ، سكته قلبي و سكته مغزي چهارمين دشمن بشريت اعلام شده است.

براي شناسايي و پيشگيري بموقع اين بيماري خاموش كه اولين نشانه آن شكستگي استخوان است لازم است از روش تشخيصي استفاده نمود.

بهترين و دقيق ترين راه تشخيص پوكي استخوان طبق توصيه سازمان بهداشت جهاني ،سنجش تراكم استخوان به روش DEXA مي باشد كه فرد روي تخت دراز مي كشد و دستگاه سنجش تراكم استخوان فرد را اندازه گيري مي كند

براي انجام تست تراكم استخوان نياز به هيچگونه آمادگي قبلي نيست ، نياز به نمونه برداري و تزريق نبوده و هيچگونه عارضه اي براي بيمار ندارد و به راحتي از روي لباس قابل انجام مي باشد .

عواملي كه سبب تشديد پوكي استخوان مي شود :
پوكي استخوان يك بيماري پيچيده است كه علتهاي زيادي مي تواند داشته باشد ، عوامل زير در گسترش پوكي استخوان نقش بسزايي دارند .

  • اختلالات هورموني مثل كاهش هورمونهاي زنانگي
  • پر كاري تيروئيد .
  • بيماري روماتيسمي .
  • سابقه خانوادگي پوكي استخوان.                                                       
  • يائسگي (بخصوص يائسگي زودرس ).
  • در معرض آفتاب مستقيم نبودن .
  • بيماري قند كنترل نشده .                  
  • نارسايي كليوي .
  • كمبود ويتامين D.
  • بيماريهاي مزمن گوارشي .
  • مصرف داروهاي استروئيدي (كورتون) هپارين .
  • فنوباربيتال و داروهاي ضد تشنج .
  • مصرف دخانيات مصرف الكل .
  • بي حركتي طولاني مدت .
  • بيماري خوني نارسايي كبد .
  • كهولت
  • بارداري و شيردهي .
  • اندام لاغرو كوچك .
  • مصرف قهوه (بيش از 5 باردر روز ).

 

نحوي پيشگري ازپوكي استخوان 

  • تغذييه مناسب شامل مواد كلسيم دار .
  • فعاليتهاي بدني مناسب مثل پياده روي و ورزشهاي مخصوص تحت نظر پزشك .
  • اصلاح نحوه زندگي و عادت مناسب .* پيشگيري و در مان بيماريهايي كه باعث پوكي استخوان مي شوند.

بطور كلي جهت پيشگيري از پو كي استخوان بايد به صورت توام و همزمان 4 مورد ذيل رعايت گردد 

  • رژيم غذايي غني از كلسيم و ويتامين D .
  • انجام ورزشهاي متحمل وزن بدن شامل پياده روي 30-20 دقيقه 3-4 بار در هفته .
  • تبعيت از شيوه زندگي سالم (بدون مصرف الكل يا استعمال دخانيات )
  • استفاده از دارو در صورت صلا حديد پزشك

گرد آورنده : حسین محمدی فر کارشناس واحد بیماریهای غیر واگیر معاونت بهداشت