پورتال معاونت بهداشت - دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی فسا

tech

اخبار

آرشیو اخبار

 

اهمیت تغذیه طبیعی نوزاد سبب شده است تا از سوی سازمان‌های بهداشت جهانی ویونیسف همه ساله از ۱۰‌ تا ۱۶ مرداد به‌عنوان هفته جهانی شیر مادر تعیین شود.هدف از نامگذاری این روز تشویق مادران به تغذیه فرزندان خود از این موهبت الهی است.شعار امسال هفته جهانی تغذیه با شیر مادر ،"حمایت همه جانبه برای تداوم شیردهی، با هوش و قوی با شیرمادر" است که اثرات مثبت تغذیه با شیر مادر را بیان می کند .

مزایای شیر مادر

یکی از مزایای شیر مادر در بالا بودن مقدار کلسترول آن است که خود موجب تشکیل آنزیمهایی برای متابولیزه نمودن کلسترول و در نتیجه یکی از بهترین روشهای پیش‌گیری از بیماریهای قلبی و عروقی می‌باشد.

تغذیه با شیر مادر جلوی بروز تعداد بسیار زیادی از اختلالات را می‌گیرد، از جمله اینکه تغذیه با شیر مادر احتمال بروز علائم کمبود ویتامین A در کوردک را کاهش می‌دهد. این ویتامین نه تنها در رشد و تکامل بینایی دخالت دارد بلکه در جلوگیری از عفونتهای تنفسی نیز نقش با اهمیتی بازی می‌کند. دردهای کولیکی (قولنجهای کودکی) از شکایات شایع در کودکان هستند، این دردها در کودکانی که از شیر مادر تغذیه می‌کنند به نحو محسوسی کمتر است.

در گذشته اعتقاد نادرستی وجود داشت و آن این بود که فکر می‌کردند باقی ‌ماندن شیر مادر در پستان باعث فساد شیر می‌شود. مقایسه‌های انجام شده صحیح نبودن این ادعا را نشان داده است. طبیعتا شیر مادر فاقد مواد نگاهدارنده و افزودنی‌های ساختگی و مصنوعی است.

حرارت شیر مادر همیشه مناسب بوده و نیاز به تنظیم و تغییر ندارد. تغذیه از شیر مادر موجب کاهش هزینه درمان نوزاد شده، مهمترین علت این است که کودکی از شیر مادر تغذیه می‌کند کمتر بیمار می‌شود و ارتباط عاطفی آن با مادر بهتر از سایر اطفال است. در چنین کودکانی کام ، دندانها ، دهان و فک شکل بهتر و متناسب‌تری خواهد داشت.

تغذیه با شیر مادر سبب می‌شود که در جریان حوادث و سوانح و آوارگیها کودکان منبع غذایی خود را از دست ندهند.

تغذیه با شیر مادر نه تنها باعث کاهش بروز و شیوع بیماریهای متعددی می‌گردد، بلکه ابتدا به بسیاری از بیماریهای دوران نوجوانی و جوانی و حتی سالمندی از قبیل افزایش فشار خون شریانی ، بیماری کبدی و دیابت جوانان و ... را کاهش می‌دهد.

مکیدن نوزاد باعث ترشح پرولاکتین می‌شود که منجر به ترشح شیر می‌گردد همزمان با آن از هیپوفیز خلفی هم اکسی توسین ترشح می‌گردد که باعث انقباض رحم و کاهش و قطع خونریزی مادر و بازگشت سریعتر رحم به اندازه طبیعی شده و در نهایت احتمال بروز کم خونی مادر را کاهش می‌دهد. نکته جالب توجه این است که در مواردی که هم احتمال می‌رود بلافاصله بعد از زایمان انجام گرفته باشد و احتیاج به مصرف داروهای جمع کننده رحم ، داروهای بند آورنده خونریزیهای بعد از زایمان نبوده و مکیدن نوزاد باعث ترشح هورمونهای هیپوفیز خلفی به مقدار کافی می‌گردد. رحم بزودی و بخوبی جمع شده و از خونریزیهای بی‌مورد جلوگیری می‌گردد.

در یک مادر شیرده اضافه وزن کسب شده در حاملگی سریعتر بر طرف شده و اندام مادر به سرعت به حالت عادی بر می‌گردد.

در مورد سرطانها نشان داده شده که سرطان پستان و سرطان تخمدان در مادران شیرده کمتر از سایرین می‌باشد و عوارضی از قبیل شکستگی لگن کمتر از سایرین دیده می‌شود.

شروع مصرف شیر مادر برای نوزاد در واقع اولین واکسناسیون محسوب می‌شود. مصرف شیر مادر نه تنها اثر واکسنها را تقویت می‌کند بلکه مستقلا در مقابل میکروبها و ویروسهای عدیده دیگر هم اثر پیش گیری از بیماریزایی دارد. جنین که در داخل رحم در یک محیط استریل بوده است به هنگام زایمان از مجرای زایمانی عبور کرده و مواجه با محیطی می‌شود که می‌تواند او را به عفونت آلوده کند. مادر دارای آنتی بادیهای این میکروبها بوده و می‌تواند آنها را به نوزاد منتقل کند.

شیر چنین مادری حاوی این آنتی بادیها به مقدار کافی بوده و خوشبختانه این مواد به مقدار خیلی بیشتر از مقداری که در شیر وجود دارد در آغوز یافت می‌شود. علاوه بر این محتوای گلبول سفید آغوز هم بیشتر از شیر می‌باشد. به این دلیل مصرف آغوز و شیر مادر را نوعی واکسیناسیون اولیه محسوب کرده اند. در صورتی که مصرف آغوز و شیر از اولین ساعات تولد شورع شود آمنوره برقرار شده و ادامه آن هم قطعی خواهد بود. تغذیه چنین نوزادی باید مستمرا ادامه بیابد، در روزها و هفته‌های اول ممکن است نوزاد بخواهد زود به زود پستان بگیرد و شیر بخورد، این امر هیچ مانعی نداشته و حتی تشویق کننده است.

گردآورنده : خانم سحر کرم نژاد مسئول واحد بهداشت خانواده معاونت بهداشت