پورتال معاونت بهداشت - دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی فسا

tech

اخبار

آرشیو اخبار

آسم، بيماري التهابی مزمن و غيرواگير ريه است. منظور از مزمن، این است كه این بيماري هميشه وجود دارد؛ حتي زماني كه بيمار مبتال به آسم احساس ناخوشي ندارد. در اين بيماري، به دنبال واكنشی که راههاي هوايي به عوامل محرك و حساسيتزا )آلرژيك( نشان میدهند، وقايع زيردر راههاي هوايي رخ ميدهد: 1 )پوشش داخلي راههاي هوايي، متورم و ملتهب ميشود؛ 2)ترشحات راههاي هوايي )موكوس( زياد ميشود؛ و 3 )عضالت اطراف راههاي هوايي منقبض ميشوند. این سه عامل، موجب انسداد راههاي هوايي میشوند و در نتيجه، هواي كمتري از مجاری هوایی عبور ميكند. در ادامه، با سختتر شدن عمل تنفس، عالیم آسم به صورت سرفه، خسخس سينه و تنگينفس بروز ميكند

علل آسم علت دقيق و اصلي آسم هنوز نامشخص است ولي آنچه تا كنون روشن شده، این است كه اگر در خانواده یک فرد، سابقه یکی از انواع بيماريهاي آلرژيك )اگزما ،آلرژي بيني، آلرژي غذايي و آسم( وجود داشته باشد، احتمال بروز آسم در چنین فردی و خانوادهاش بيشتر ميشود. به عالوه، تماس با بعضي از مواد حساسيتزا و محرک ممكن است سبب افزايش احتمال ابتال به آسم شود. برخي افراد به دليل تماسهاي شغلي ممكن است دچار آسم شوند؛ مانند كارگران نانوايي، چوببري، رنگسازي و... همچنين ممكن است بيماري آسم درافرادی که هیچ سابقهای از آلرژي ندارند نيز رخ دهد. مهمترین عوامل محيطي كه میتوانند سبب بروز يا تشدید آسم شوند، عبارتند از:

گرده های گل و گیاه

عوامل حساسيتزاي حيوانات: (پر، مو يا پوست)

قارچها و کپک‌ها

هيره یا مايت موجود در گردوخاك

سوسك و انواع حشرات

دود سيگار و سايرمواد دخاني مانند قليان و پيپ

آلودگي هوا

تغييرات آبوهوايي، مخصوصا هواي سرد وخشك

بوهاي تند (مانند رایحه عطر و ادوكلن)

آالیندههای شیمیایی مانند شویندهها و حشره‌کشها

تغييرات هيجاني شديد (مانند گريه و خنده شدید، غم و شادی مفرط، استرس)

عفونتهاي ويروسي (مانند سرماخوردگي و آنفلوانزا)

ورزش و فعاليت فيزيكي

داروهایی مانند: آسپیرين و برخي مسكنها

مواد افزودني غذاها و حساسیتهای غذايي، به ويژه در كودكان

عدم تغذیه با شیر مادر

چاقي

علایم آسم :شايعترين علایم آسم عبارتند از: 1 سرفه: سرفه بيماران مبتلا به آسم معمولادر اواخر شب و اوايل صبح تشدید ميشود و خواب آنها را مختل می‌کند. این سرفه ها ممكن است تك تك يا حمله اي باشند ولي معمولا برای مدتی نسبتا طوالني ادامه پیدا می‌کنند. در هر صورت، اگر این سرفه ها بيشتر از 4 هفته طول بكشند، بايد بيمار را براي بررسي از نظر آسم به پزشک متخصص ارجاع داد.

2-خس خس: نوعي صداي زير است كه هنگام تنفس (معموال در بازدم( شنيده ميشود. خسخس سينه را باید از خرخر كه نوعي صداي بم است و معموال در هنگام دم شنيده ميشود، افتراق داد. خسخس عودكننده نيز از علایمی است كه بايد در صورت مشاهده آن، به بیماری آسم مشكوك شد و بيمار را به پزشک متخصص ارجاع داد

3-تنگي نفس: در تنفس طبيعي، عمل دم وبازدم به راحتي و بدون احساس فشار يا كمبود هوا صورت ميگيرد ولی اگر بيمار دچار اختلال تنفس به صورت تنگي نفس شود، بايد به آن به عنوان يكي از علایم هشداردهنده توجه کرد و به آسم مشکوک شد و جهت بررسي بيشتر، بیمار را به پزشک ارجاع داد. البته همه بيماران علایم بالا را به طور كامل ندارند و شدت و ميزان این علایم نيز در حالتهاي مختلف بيماري یک بیمار به ویژه در هنگام حمله آسم متفاوت است. همچنین ممكن است در بعضي از افراد، بيماري آسم به طور همزمان با سايراختلالات آلرژيك مانند آلرژي بيني با علایمی نظیر عطسه مكرر، خارش، آبریزش و گرفتگي بینی و يا اگزما (با علایمی نظیر ضايعات پوستي خارش دار) دیده شود.

كنترل و درمان آسم: آسم يك بيماري مزمن است که تا كنون راه حلي براي ريشه كن كردن آن پيدا نشده ولي اين بيماري را ميتوان به شكلي درمان و كنترل كرد كه از بروز علایم و حمله های آن پيشگيري شود. در صورت كنترل بيماري آسم ميتوان از زندگي مطلوبي برخوردار بود. اما بايد دانست كه داروها تنها راه كنترل آسم نيستند؛ بلكه پرهيز از عوامل محركي كه سبب التهاب مجاري هوايي و تشدید آسم مي شوند، بسیار اهمیت دارند. بنابراین یکی از اصول اولیه کنترل آسم، انجام اقدامات پیشگیرانه است. مهمترین اقدامات پیشگیرانه برای کنترل آسم از این قرارند.

برای مقابله با هيره مایت موجود در گردوخاك خانه ها باید بالشها و تشكها در پوششهاي غيرقابلنفوذ (مثال پوشش پالستيكي پيچيده) شوند و كليه ملحفه ها هفته اي يكباردرآب داغ 60درجه سانتيگراد شسته و در آفتاب خشك شوند. در صورت امكان نباید از قالي به عنوان كفپوش استفاده کرد و وسايل فراوان مانند (اسباب بازي، كتاب و مبلمان) نیز نباید در داخل اتاق كودك نگهداري شوند. سطح رطوبت خانه باید كاهش يابد و هنگام نظافت منزل نیز بهتر است فرد مبتلا به آسم در منزل نباشد؛  باید از نگهداری حیوانات خانگی در محیط داخل منزل خودداری شود و به هيچ وجه اجازه ورود حيوانات دست آموز مانند گربه و سگ به رختخواب داده نشود. از به كار بردن بالش يا تشك حا وي پر، پشم و كرك نیز باید اجتناب شود. سوسك نیز یکی از عوامل حساسيتزا است که باید با روشهاي مناسب برای دفع آن از محل کار و زندگی تلاش کرد؛ و باید از مصرف دخانیات و یا قرار گرفتن در معرض دود سیگار سایر افرادخودداری شود. همچنین اجازه سيگاركشيدن در خانه يا فضاهاي بسته نیز نباید به دیگران داده شود؛  هنگام آلودگي شديد هوا باید از خروج از منزل و ورزش درفضاي آزاد اجتناب کرد. به منظور پیشگیری از آلودگی هوای داخل منزل نیز باید از مصرف سوختهای بیولوژیک نظیر چوب، فضولات و زباله خودداری کرد؛ • تغذيه انحصاري با شير مادر، به خصوص در 6 ماه اول زندگي، خطر بروز آلرژي و آسم را كاهش ميدهد. لذا براي پيشگيري از آسم بهتر است از شيرخشك استفاده نشود؛  بعضي از بيماران مبتلا به آسم به بوهاي تند مثل بوي رنگ و اسپري مو، عطر و ادوكلن، سفيدكننده ها و جوهر نمك واكنش نشان مي دهند. از اين عوامل محرك نیز باید اجتناب شود؛  گرده هاي گياهي موجود درفضا غالبا سبب آسم و آلرژي فصلي ميشوند. درختاني مثل نارون، كاج، سپيدار و علوفه هرز در فصول مختلف سال، مشكل ساز هستند. در فصل هاي گرده افشاني باید با بستن در و پنجره از نفوذ گرده ها به اتاق جلوگيري كرد؛ و  رطوبت و گرما سبب رشد قارچها و كپكها ميشوند. كپكها و قارچها از عوامل حساسیتزا در فضاهاي بسته به شمار ميروند. لذا بايد از منابع تكثير قارچ مثل جاهاي مرطوب اجتناب كرد و محلهاي مرطوب مانند حمام و زيرزمين را به طور مكرر و منظم تميز کرد.

 گرد آورنده : عبدا.. عزیزی