پورتال معاونت بهداشت - دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی فسا

tech

اخبار

آرشیو اخبار

 

تالاسمی شایع ترین بیماری ژنتیک ایران است. این بیماری از حالت کاملا بدون علامت (تالاسمی مینور) تا وضعیتی بسیار شدید و وخیم (تالاسمی ماژور) بروز می کند. هر بیمار تالاسمی ماژور و خانواده آنها در طول زندگی فرد مبتلا متحمل مسایل اقتصادی، اجتماعی و روانی ناشی از نیاز به تزریق خون مداوم و مراقبت های پزشکی ویژه میشوند. این درحالی است که این بیماری قابل کنترل و پیشگیری است و به همین دلیل برنامه پیشگیری آن به عنوان اولین برنامه غیرواگیر در سال ۱۳۷۰ در وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی مطرح و به مرحله اجرا گذاشته شد،که شامل سه استراتژی به شرح زیر میباشد:

 استراتژی اول این برنامه شامل غربالگری و بیماریابی زوجین داوطلب ازدواج می باشد.

از اواخـر سال 1375، وزارت بهداشت، درمـان و آمـوزش پـزشكي تصميم بـه گسترش برنـامـه در سطح كشور گـرفت.  در سال 1376 برنـامه‌ي كشـوري پيشگيـري از بـروز تـالاسمي آغازشـد و دراین سال نيـاز بـه تشخيص پيش از تولد به‌ دليل گسترش برنـامه و اصرار تعداد زيادي از زوج‌ها به ازدواج و علاقه‌ به داشتن فرزنـد به ‌شدت مطرح ‌شد. به‌اين ترتيب ابتدا امكان ارائه‌ي مشاوره‌ي استاندارد غيرمستقيم فراهم ‌شد و خانواده‌ها به ‌دليل برخورداري از خدمات ژنتيك، استقبال بيشتري براي استفاده از آن و داشتن فـرزنـدان سـالم نشان ‌دادند. اين امر مـوجب ‌شـد تـا مـوارد جـديـد بتـا تالاسمي ماژور كاهش چشمگيري يابد. همچنين به دليل مراجعه‌ زوج ها به آزمايشگاه های مورد تایید وزارت بهداشت، امكان بررسي و كنترل بروز در نظام مراقبت بيماري بيش از پيش فراهم ‌شد.

در سال 1380 استراتژي دوم برنامه فرصت توسعه و استقرار يافت. براساس اين استراتژي خانواده‌ي بيماران تالاسمي شناسايي‌شده و تحت مشاوره قرار مي‌گيرند و در صـورتي كه فرزند سالم نـداشته ‌باشنـد، براي داشتن فرزند سالم به مراكز تشخيص پيش از تولد ارجاع داده ‌مي‌شوند.

در سال 1382، استراتژي سـوم برنـامه مـورد بحث قـرار گـرفت و فعاليت‌ هاي اجـرايي آن مطرح‌ شـد. اين استراتـژي از نيمه‌ي اول سـال 1384 در استـان‌ هـاي پـرشيـوع استقرار يافت. براساس آن، زوج‌ هايي كـه قبل از سـال 1376 ازدواج‌كرده‌انـد و فرزند/ فرزندان سالم دارند بـررسي‌ مي شوند تـا در صـورتي كـه زوج نـاقـل بیماری تالاسمی میباشند، مشاوره شده و از تولد فـرزنـد مبتلا بـه تـالاسمي مـاژور در خانواده پيشگيري‌ گردد.

از منظر کارشناسان ژنتیک با توجه به رواج ازدواج های فامیلی، ثبت نشدن برخی ازدواج ها به صورت رسمی و به تبع آن انجام نشدن آزمایشات قبل از ازدواج و وجود نگرش های منفی در زمینه سقط جنین های مبتلا به تالاسمی ماژور، همگی این عوامل میتواند منجر به افزایش روند تعداد مبتلایان به بیماری تالاسمی ماژور گردد.